Uitwijkgedrag
Stelt u zich voor: u wandelt door de stad. U slaat een hoek om, en opeens ziet u op vier meter afstand iemand aankomen. De inschatting is snel gemaakt: als u allebei de huidige koers aanhoudt volgt er onvermijdelijk een botsing. In een fractie van een seconde neemt u een beslissing: u wijkt uit naar links. Helaas heeft de tegenligger in dezelfde fractie van dezelfde seconde ook een besluit genomen, en is hij zojuist naar rechts uitgeweken. U ligt nog steeds op collision course.
Bij uw volgende stap besluit u derhalve uw oude pad weer op te zoeken. Maar ja hoor… de tegenligger dacht hetzelfde. Naar rechts dan? Nee, weer volgt een onbedoelde spiegelbeeldmanoeuvre. Intussen staat u recht tegenover elkaar. Bij gebrek aan een betere houding lacht u maar eens schaapachtig. Na nog twee of drie schijnbewegingen wordt de symmetrie gelukkig doorbroken en vervolgt u allebei, enigszins beschaamd, uw weg.
Bekende situatie? Mij overkomt het in elk geval regelmatig, zeker als ik iemand pas laat zie. Zie je iemand van een afstand aankomen, dan gaat het meestal beter: beide personen hebben de tijd om zich geestelijk op het mogelijke probleem voor te bereiden, zich de verkersregels te herinneren, en netjes rechts te gaan lopen. Probleem opgelost.
Althans, dat dacht ik. En volgens mij werkte het ook altijd zo. Zie je iemand in de verte aankomen, dan passeer je elkaar rechts. Jarenlang deed ik het zo, en jarenlang ging het goed. Tot ik van Nederland naar Zweden verhuisde. Om de xe9xe9n of andere reden leken Zweden significant vaker iemand links dan rechts te willen passeren. Het kostte me ongeveer een jaar en vele tientallen schaapachtige glimlachen om aan dit gedrag te wennen.
Uiteindelijk dacht ik ook de verklaring gevonden te hebben. Tot 1967 (op zondag 3 september om 5 uur ‘s ochtends, om precies te zijn) reed men namelijk in Zweden links. Mijn vermoeden was dat het links passeren daardoor zxf3 in de Zweedse cultuur was ingebakken dat men het nu nog steeds deed.
Een mooie theorie, vindt u ook niet? Helaas is deze prachtige redenering intussen in duigen gevallen. Wat blijkt namelijk? Die suffe Fransen willen ook allemaal links passeren! Zes maanden lang heb ik hier nu geprobeerd mensen weer rechts voorbij te gaan, en al zes maanden lang bots ik tegen de ene na de andere Fransman op. Ik vrees dat ik me toch maar bij de harde feiten moet neerleggen, en ook hier de mensen links moet gaan passeren… Dat zal overigens weinig problemen opleveren – de Zweedse gewoonte zit er nog aardig in. Maar past u wel op als u me straks in Nederland tegenkomt.
23 May 2006 at 07:12
we zullen u herkennen als de linkspasseerder.
23 May 2006 at 07:26
Of de botser, natuurlijk…
23 May 2006 at 07:29
Politiek gezien klopt het allemaal wel
23 May 2006 at 07:34
Zou dat het zijn! Botsen ze nu in Rusland dan ook continu tegen elkaar op?
23 May 2006 at 15:57
Zo heeft een collega van mijn vader in Engeland ooit een ernstig auto ongeluk gehad toen ze op een kronkelig landweggetje plotsklaps een tegenligger tegen kwam, en ze, als in een reflex, naar rechts uitweek. De Brit koos links. Ze moest maanden revalideren…
Het is heel herkenbaar wat je schrijft
Ik sta zelf ook regelmatig van die schijnbewegingen te maken. Best komisch eigenlijk 
23 May 2006 at 16:19
Maar wil je dan wel even een recente foto van jezelf op je weblog zetten Marcel, zodat ik weet voor WIE ik op moet passen?
23 May 2006 at 18:51
hahahah arme marcel helemaal in de war
ja zelfs de grote stroom in het centraal station, de winkerlstraten en de hele rataplan: ALLEMAAL LINKS het is vooral erg leuk als je je pendeltag wil halen en je dus idd niet tijd hebt om na te dneken en iedereen in gedachten uitscheld omdat waar halen ze in godsnaam het lef vandaan om links te gaan lopen en jou ren actie te langzaam te maken.. stelletje zweden..
23 May 2006 at 19:30
hahaha zeer herkenbaar! toch lijkt het me toeval. en heeft niets met het verkeer te maken maar met een voorkeur. zo loop ik het liefst rechts van iemand al dan niet gearmd. Links voelt vreemd. Waarom? Ik zou het niet weten.
24 May 2006 at 01:17
Oef, dat is vervelend… Volgens mij zou ik als ongelooflijk gewoontedier zelf ook verschrikkelijke moeite hebben met het opeens “in spiegelbeeld” moeten rijden.
24 May 2006 at 01:18
(Dat had dus “@Goentah:…” moeten zijn.)
24 May 2006 at 01:20
@Loes: Nee hoor, zo blijft het juist spannender! Zie maar of je me denkt te herkennen!
24 May 2006 at 01:21
@Saar: Ha, het ligt dus niet aan mij – ik ben blij dat het jou ook opvalt! Maar jij hebt dus ook geen idee waarom ze het zo doen?
24 May 2006 at 01:25
@Jackie*: Tsja, dat wordt wel een probleem als je iemand met dezelfde voorkeur treft. Of jullie moeten als een soort volksdansers elkaar de linkerarm geven en alleen maar rondjes draaien, natuurlijk…
24 May 2006 at 01:46
In Internationale betrekkingen heette dat de theorie van de lafste ofzo. Ik zal het even moeten opzoeken. Trouwens in Belgie rijden de treinen links. In Frankrijk niet??
24 May 2006 at 05:32
Ja, daar gaat je mooie theorie. Dit is er dus duidelijk eentje die niet verklaart wat hij moet verklaren!
Het overkwam mij vroeger veel vaker dan nu. Ik weet niet wat ik anders doe. Hoewel…ik denk dat gewoon niet uitwijken de truc is. Mits de ander niet hetzelfde doet.
24 May 2006 at 17:11
Mijn man fietste een paar jaar geleden op een vrij breed fietspad naast een landweggetje tussen Dalfsen en Vilsteren (O). Een tegemoetkomende boer reed hem pardoes de sloot in. De boer had mijn man niet gezien, zei hij. De enkel van mijn man is bijna een jaar dik geweest.
24 May 2006 at 21:08
Hihi, dat je hier over na hebt gedacht. Grappig. Ik zal eens opletten wanneer ik weer eens in een ander land ben.
24 May 2006 at 22:58
@Hette: Daar heb ik eigenlijk nooit zo op gelet… Het is me in elk geval nooit opgevallen dat de Thalys onderweg een of zelfs twee keer van baanvak wisselt.
24 May 2006 at 22:59
@Steve: Ach, ik kan als echte liefhebber ook erg genieten van theoriexebn die niet kloppen maar wel mooi zijn, hoor!
25 May 2006 at 07:39
En wat een schrik bij het openen van deze pagina…. Marcel is verhuisd!!
Eigenlijk ziet het er helemaal niet gek uit! Of heb je de hele nacht zitten sleutelen om dit resultaat te krijgen?
25 May 2006 at 11:02
@Goentah: Nee hoor, ik heb alleen de ergste dingen een beetje hersteld. Ik ben nog lang niet tevreden, dus de komende tijd zullen er nog heel wat dingetjes gaan veranderen, maar het kan er nu in elk geval weer redelijk mee door…
25 May 2006 at 11:40
Ah, dus dxe1t was de truc.
Ik wijk volgens mij ook altijd naar dezelfde kant uit, namelijk naar rechts.